Home / NEWS TODAY / Royalty / Me'a 'a e Ta'ahine Kuini he Siupeli Koula Fakamafola Lea 'a Tonga

Me'a 'a e Ta'ahine Kuini he Siupeli Koula Fakamafola Lea 'a Tonga

E-mail Print PDF
4 Siulai 2011 Me'a 'a e Ta'ahine Kuini he Siupeli Koula Fakamafola Lea 'a Tonga.

‘Uluaki fakatapu heni ki he ‘Afio ‘a e Ta'ehamai. Fakatapu kia Siu'ilikutapu kae'umaa ‘a hou'eiki. Tapu heni ki he ‘Eiki ‘Epikopo kae'umaa Dr. ‘Ahio mo Ha'a Lotu, fakatapu ki he Palemia, kau Minisita, fakatapu ki he Hou'eiki ‘o e fonua kae'umaa ‘a kimoutolu ‘oku tau fakataha heni ‘i he po ko ‘eni.

Ko e efiafi ni ‘oku ‘i heni ‘a e ngaahi va'a kotoa ‘o e fonua ke tau fakakakato ‘a hono hufia pea mo hono katoaga'i ‘o e Siupeli Koula ‘o e Komisoni Fakamafolalea ‘a Tonga, ‘a ia na'e huufi ia ‘e he ‘Ene ‘Afio ko Kuini Salote Tupou ‘i he ‘aho 4 ‘o Siulai 1961 pea ‘uluaki Sea ai ‘a e ‘Eiki Palemia ‘o Tonga ‘o e ‘aho ko ia , ‘a e Tama Pilinisi Kalauni,  ko Pilinisi Tupouto'a Tungi.

Ko e ‘aho ‘o e Siupeli Koula ‘o ha ma'alali kuo tu'utai ‘o hange ko ia ko e Komisoni Fakamafolalea ‘a Tonga ‘i he ‘aho ni. Ko e ‘aho ia ‘o e foki ki he kamata'anga ‘o fakamanatua mo fakahikihiki pea fakamalo'ia'i ‘a kinautolu na'a nau taa ‘a e fihi pea tau patapata ai ‘i he ‘aho ni.

Ko ia ai ‘i he houa ni  ‘oku tau kamata pe ‘a ‘etau ngaahi fakalangilangi ‘o e pooni ‘aki ‘a ‘etau toe hapai hake ‘a e Fakafeta'i pea mo e tuku Kololia ki he ‘Otua koe'uhi ko ‘ene me'a'ofa ma'ongo'onga koia ko e Komisoni Fakamafola Lea, Letio mo e Televisone ma'a Tonga.

Ko hono uaa, ‘oku tau fakamanatua foki pea mo e loto hounga'ia mo'oni ‘a ‘Ene ‘Afio ko Kuini Salote Tupou III.  kae'umaa ‘a e Tama Pilinisi Kalauni ko Pilinisi  Tupouto'a Tungi ‘o e ‘aho ko ia, koe'uhi ko e ngaahi Lika fakatuputupulangi na'a na a'usia ‘o Na ‘Afio'i , neongo kuo lava hono fakatokotoka ‘o e Fonua, ka kuo te'eki ai kenau a'usia kakato ‘a  hono ngaahi tapuaki.   Koe'uhi  na'e te'eki ai ke ‘iai ha Fale Fakamafolalea ke ne tufaki atu ke ‘inasi tatau ‘a e ‘Otumotu, ‘a e tukuikolo pea mo Nuku'alofa ‘i he ngaahi maama fakahoko-ngaue ‘aia na'e fiema'u ke nau hoko atu kiai'aki ‘a e langa fakalakalaka ‘o Tonga.

Ko hono Ola ‘o e fokotu'u e Komisoni Fakamafolalea Tonga,  na'e fakaofo he na'e toki lava ai ke ma'u ‘e he Fonua kotoa  ‘a e ngaahi  fakahinohino faka-faito'o tatau. Ma'u e he kaungoue kotoa ‘a e fakahinohino ngoue tatau pea ma'u ‘e he fanauako hono kotoa ‘a e lesoni English tatau mei he Ongo Niua ki Nuku'alofa. ‘Ikai koia pe ka na'e hanga foki ‘e he Fale Fakamafolalea ‘o toki ‘omai ‘a Mamani Lahi pea mo hono ngaahi Fakaofo,  ‘o fanongo tatau pe kiai ‘a e ‘Otu Tonga. Pea ‘i he hili hono fokotu'u mo e Televisone  ‘i he ta'u 2000, kuo mamata tatau kotoa pe kiai ‘a Tongatapu, ‘Eua pea mo Vava'u.

‘Ioo, he na'e hange ha ngoue ‘uheina ‘a e longo-mo'ui makehe ai  ‘a e ‘unuaki ‘o e Fonua.  Ka ko e ki'i  Ivi ‘o Tonga ki he ngaahi ngaue ‘o e ‘aho koia na'e kamata ai ‘a e Komisoni Fakamafolalea, pea (hufanga he fakatapu)  ko e fo'i Niu pe mo e fo'i Siaine ! Pea na'e te'eki ai foki  ke hake mai ki Tonga ni ‘a e ngaahi Mafi tokoni fakaeonopooni, ‘o hange koia ko e ngaahi tokoni fakavaha'a- pule'anga pea mo hotau kainga Tonga ‘i muli !

Ka neongo ‘a e fusimo'omo na'e lva pe ‘o langa ai hotau Fale Fakamafolalea pea mo hono fu'u Pou Fakamafola-ongo ‘i Popua pea ‘oku tau kei ngaue'aki lo-ua pe kinaua ‘o a'u mai ki he ‘aho ni. ‘Ikai koia pe, ka na'e toe ma'u pe foki ‘e he Pule'anga mo e ki'i Pa'anga ‘e  T$12,250 ‘o kamata'aki ‘a e ngaue ‘a e Letio ZCO ‘a ia ko e ‘uluaki hingoa fakapeau-ongo ia ‘o e Letio Tonga. Pea ‘i he "uluaki ta'u pe ‘o e malumalu ‘o e ‘uluaki Sea ‘o e Komisoni Fakamafolalea na'e a'usia ai ‘e he Komisoni  ha tupu haohaoa ko e Pa'anga ‘e T$21,846.

‘Ioo,  pea ‘i he ‘aho ni ‘oku kei lekooti ‘a e Komisoni Fakamafolalea Tonga. Koia pe taha ‘i hotau fonua kaunga'api ‘oku ‘ikai ke fakapa'anga ‘e he Pule'anga. Ka ‘i he ‘aho ni,  pea mo ‘e tau hanganaki atu ki he kaha'u, koeha leva ha'a tautolu Visone ? Koeha ha pole ‘oku totonu ke ne tataki'aki ‘a e Komisoni Fakamafolalea ki he ngaahi Siupeli ‘o e ta'u kaha'u ‘o e ‘aho ni ?

‘Oku ou fokotu'u atu ‘a e Pole mo e Visone tatau ‘a ia na'a ku fokotu'u he Konifelenisi ‘a e Siasi Uesiliana Tau'ataina ‘o Tonga ‘ eni ne toki ‘osi, pea  koe Pole ‘oku to'o hanga-tonu pe ia mei he Akonaki-fungani ‘a hotau ‘Eiki ko Sisu Kalaisi. ‘Aia ko ‘ene enginaki mai ke tau mo'ui ‘ofa faka-Samaletani. Ko e ‘ofa faka-Samaletane, ko e ‘ofa ia ‘oku fai ki he ma'ulalo pea mo kinautolu ‘oku te tu'u makehekehe moia. ‘Aia ko e ‘ofa faka-‘Otua ia ! Ko ‘eni ia ‘a e ‘ofa ‘oku ou tuku atu ke hoko ko e Pou-maama ki he fakahoko fatongia ‘a e Komisoni Fakamafolalea ‘a Tonga.

Koe 'uhinga ‘eku tuku atu ‘a e misiona ko'eni ki he Komisoni Fakamafolalea Tonga,  koe'uhi ko e Ivi-lahi pea mo e faingamalie lahi ‘oku ‘iate kimoutolu,  ke mou tokoni ki hono ohi ‘o e Fonua ki he mo'ui ‘ofa faka-Samaletani lelei. ‘Ioo, he koe ‘aho koia, ‘e kapui ai ‘a Tonga ‘e he mo'ui faka-Samaletani ‘o ‘ikai ke  ngata pe he ‘e tau a'usia ‘a e ngaahi taumu'a ‘o e langa fakalakalaka,  ka ke tau toe a'usia foki ‘a e tapuaki makehe koia, ko e hooifua mai ‘a Sihova kiate kitautolu. ‘Ofa ke tauhia aipe kitautolu ‘e he ‘Otua, ‘a e Komisoni Fakamafolalea Tonga......... Kuou ‘Ofa atu.

NGATA'ANGA


Issued by the: Ministry of Information and Communications, Nuku'alofa, 2011.
Last Updated ( Friday, 22 July 2011 23:14 )  

Who's Online

We have 540 guests online

PUBLIC ENTERPRISES