Home / NEWS TODAY / Press Releases English / Tongan version

Press Releases Tongan version

The Tongan version of the English Press Release versions.(Ko e liliu faka-Tonga e ngaahi ongoongo faka-Pilitania)

Ongoongo mei he Poate Sino'i Pa'anga Fakafonua ki he Ngaahi Monu'ia Malolo (National Retirement Benefits Fund)

E-mail Print PDF
2 'o Me, 2012. |English|Na'e fakahoko ‘i he ‘aho ni, Pulelulu ‘aho 2 ‘o Me 2012 ‘a e fakanofo ‘o e Kau Talekita ‘o e Poate Pule ‘a e Sino'i Pa'anga Malolo Fakafonua ‘a ia kuo fili mai ‘e he kau Pulengaue mo e kaungaue. Ne fakahoko ‘a e ouau ko'eni ‘e he ‘Eiki Palemia ‘i hono lakanga koe Minisita Pa'anga Le'ole'o ‘o fakatatau ki he Lao ‘a e Sino'i Pa'anga Malolo 2010 ‘o kamata'aki ‘a e lotu ne tataki ‘e he Sekelitali Lahi ‘a e Siasi Uesiliana Tau'ataina ‘o Tonga, Rev. Dr. Tevita Koloa'ia Havea.

I he lava ‘a hono foaki ‘o e ngaahi tohi fakanofo ‘o e Kau Talekita, ne hoko atu ki hono fili ‘o e Sea ‘o e Poate Pule pea mo hono fokotu'u ‘a e Pule Lahi (Chief Executive Officer). Ne fili ‘e he Kau Talekita ‘a Rev. Dr. Tevita Koloa'ia Havea ko e Sea ia ‘o e Poate pea toe fakapapau'i ai pe ‘a hono toe fokotu'u ‘o Dr. Sione Leimoni Taufu'i koe ‘uluaki Pule Lahi ia ‘o e Poate Sino'i Pa'anga Malolo Fakafonua.

Ne hoko atu leva ki hono foaki ‘e he ‘Eiki Palemia mo Minisita Pa'anga Le'ole'o ‘a e fatongia ki hono fakalele, tauhi, fokotu'utu'u mo e ngaue ‘a e Poate ne kamata'i mai ‘e he Pule'anga ki he Sea Fo'ou ‘o e Poate, Rev. Dr. Tevita Havea. ‘i he me'a ‘a e ‘Eiki Palemia, koe ngata ‘eni ‘a e ngaue kuo kamata'i mai ‘e he Pule'anga ki hono teu ‘o e Poate fo'ou ni, pea ‘oku ne foaki atu ‘a e fatongia ki he Sea, Pule Lahi mo e Kau Talekita kenau hoko atu ‘a e fatongia mamafa mo mahu'inga ko'eni. Ne fakamahino ‘e he ‘Eiki Palemia ‘a e mahu'inga ‘o e ngaue ko'eni he ma'u'anga ivi fakapa'anga tatanaki ke fakatetu'a kiai ‘a e tokotaha ngaue ‘i he taimi ‘e poaki malolo ai mei ngaue. ‘Ikai ke ngata ai ka koe ivi fakapa'anga mahu'inga ke langa hake ‘a e ngaahi pisinisi taautaha ke ma'u ngaue e kakai pea hulu atu ‘e ne tokoni'i ‘a e langa hake faka'ekonomika ‘o e Fonua.

Neongo koe ngata e ‘a e kau atu ‘a e Pule'anga ki he ngaue ko'eni ka ‘e kei hokohoko atu pe ‘a ‘ene tokoni'i fakafale'i fakatekinikale mo tokoni'i fakapa'anga ‘a e Poate ke lava lelei hono ngaahi fatongia.

‘I he tali lelei ‘e he Sea ‘o e Poate ‘a e fatongia, ne fakamalo'ia ‘e he Sea ‘a e mahu'inga'ia ‘a e ‘Eiki Palemia ‘i he Poate ni ‘i he'ene ma'u taimi ke me'a ‘o fakahoko ‘a e fatongia. Na'a ne toe fakamalo'ia foki ‘a e Pule'anga ‘i he'ene ngaue lahi mo e fakahoko ‘a e visone mahu'inga ko'eni ‘o a'u mai ki he ‘aho ni. ‘Oku ne tukupa mo ‘ene Poate te nau fakapapau'i ‘a e malu ‘o e ivi fakapa'anga ko'eni, pea ke nau fakahoko atu ‘a e ngaahi fakamatala fakapa'anga kotoa ki he kau memipa ‘i he taimi totonu, pea ke ma'u foki ‘a e tupu ‘oku taau ke tufa moia ki he kau memipa.

"‘Oku mahino kiate au ‘a e mahu'inga mo'oni ‘o e ngaue ni, pea koia teu muimui'i ‘a e visone kuo tuku mai koe tukufua mahu'inga koe paletu'a ‘o e tokotaha ngaue mo langa hake e tu'unga faka'ekonomika ‘o e Fonua".

Ne fakakoloa foki ‘a e ouau ni ko e me'a ai ‘a e ‘Amapasitoa Siaina ki Tonga ni ‘o ne foaki ai ‘a e me'a'ofa koe komipiuta ‘e 23 (20 desktop computers and 3 laptops) ki he Sea ‘o e Poate koe tokoni ‘a e Pule'anga Siaina ki he Poate. Ne fakamalo'ia ‘e he Sea ‘a e ‘Amapasitoa mo e Pule'anga Siaina ‘i he tokoni kuo nau foaki mai ki he ngaue. Ne faka'osi'aki ‘a e ouau 'aki ‘a e lotu ne tataki ‘e he Sea ‘o e Poate.

Ko e fakafofonga ‘o e Kau Pulengaue ki he Poate ko Peseti Ma'afu, Simione Sefanaia mo William Clive Edwards Jr. pea ko e Kau fakafofonga ‘o e Kaungaue ko Rev. Dr. Tevita Havea, Mosese Manuofetoa pea mo Graham Steven ‘Esau. Pea ko e tokotaha taukei ‘oku fili mai ‘e he Minisita Pa'anga ‘o fakatatau ki he kupu 5(2)(c) ‘o e Lao ko ‘Aisea Taumoepeau.

Ko e Pule Lahi koia ko Dr. S Leimoni Taufu'i, koia foki ‘a e tokotaha Fale'i Fakatekinikale mei he UNDP ne ‘omai kene fa'u ‘a e ngaahi tu'utu'uni mo e ngaahi fokotu'utu'u ki he fokotu'u ‘o e Poate Fo'ou ni. Pea koia pe foki ‘eni kuo toe fokotu'u ke ne toe fakahoko mo e fatongia ko e Pule lahi ‘o tanaki atu ki hono fatongia Fale'i Fakatekinikale ke kamata ‘a e Poate pea ke toki tu'uaki ‘a e lakanga Pule Lahi ke ne toki fetongi ‘a Dr. Taufu'i lolotonga ‘a e ta'u ko'eni ‘e 3 ka hoko.

‘Oku lau monu ‘a e Poate Fo'ou he'enau ma'u ‘a e Kau Talekita Fo'ou ni mo honau ngaahi mala'e mo e taukei ki he langa ‘o e ngaue mahu'inga ko'eni. Pehe foki ‘a e tali lelei ‘e Dr. Taufu'i ke ne toe hoko koe Pule Lahi ‘o e Poate. Ko Dr. Taufu'i pe foki na'a ne hoko koe ‘uluaki Pule Lahi ‘o e Poate Sino'i Pa'anga Malolo ‘a e Pule'anga ‘i he ta'u ‘e 9 pea toki tu'utu'uni ‘e he Kapineti ke hoko ko e Tokoni Talafekau Lahi ‘i he ‘Ofisi ‘o e Talafekau Lahi ‘a Tonga ‘i Kenipela ‘i he 2008. Pea ko e foki mai ‘eni ‘a Dr. Taufu'i ke fakakakato e ngaue koia ke kau kotoa kiai ‘a e sekitoa taautaha, ngaahi pisinisi, ngaahi siasi, ngaahi poate pea mo ha taha pe ‘oku fie kau ki he tatanaki ha'ane pa'anga ki ha'ane poaki malolo mei he ngaue.

‘Oku ‘osi ma'u foki ‘a e tu'unga ma'olunga ‘i he taukei ngaue ‘a Dr. Taufu'i ‘a ia koe "Fellow" ‘i he Kautaha Tauhi Pa'anga ‘a ‘Aositelelia (FCPA), Kautaha Tukuhau ‘a ‘Aositelelia (FTIA) pea mo e Kautaha Sino'i Pa'anga Malolo ‘a ‘Aositelelia (FASFA).

Kuo lava ‘a e fakanofo ‘o e Kau Talekita pea kuo nau hanga atu ‘eni mo e Pule Lahi ki he kamata ‘a e ngaue mahu'inga ni ‘i hono ‘ulu'i ‘Ofisi Fakataimi ‘i he Hala Vaha'akolo, hoko atu ki he Kolisi Kuini Salote.

NGATA'ANGA.

Tukuatu mei he: Potungaue Ma'u'anga Fakamatala mo e Ngaahi Fetu'utaki. Nuku'alofa, 2012.

 
Page 236 of 276

Who's Online

We have 147 guests online

PUBLIC ENTERPRISES