Home / NEWS TODAY / Press Releases English / Tongan version

Press Releases Tongan version

The Tongan version of the English Press Release versions.(Ko e liliu faka-Tonga e ngaahi ongoongo faka-Pilitania)

Ko Folofola mei he Taloni 'i he Huufi 'o e Fale Alea 'o Tonga

E-mail Print PDF

Ko 'Ene 'Afio, Kingi Siaosi Tupou V 'i he tofolofola huufi e Fale Alea 'o Tonga ki he 2011

2 'o Sune, 2011.  Ko e Folofola mei he Taloni 'i he Huufi 'o e Fale Alea 'o Tonga 'i he Tu'apulelulu 'Aho 2 'o Sune 2011.

'Eiki Sea. 'Oku ou fakamalo ki he ‘Otua 'i ho'o laumalie lelei kae 'uma'a  'a e ‘Eiki Palemia, Hou'eiki Minisita 'o e Kapineti, Hou'eiki Nopele pea mo e kau Fakafofonga 'o e Fale Alea.

Neongo 'oku kaungā haka 'i he langi kuo tau 'a e Fonua koe'uhi kuo lava 'a e 'uluaki fakataha 'a e Fale ni 'i he funga 'o e ngaahi liliu fo'ou koia 'o 'e tau fokotu'utu'u fakapolitikale fakatemokalati fo'ou, Ko e ola eni ia 'o e ngaue ma'ongo'onga 'a e Pule'anga pea mo e Fale Alea 'o e kuohili.  Ka ko hono 'elito 'o e ngaahi fokotu'utu'u fo'ou ni ko hono foaki ki he Fale 'a e mafai koia ke ne hokohoko atu 'a e ngaahi liliu mo e monomono 'i he taimi pe koia 'oku fiema'u ai kae 'oua te tau kei fakamānava loloa 'o laui ta'u pea toki fakahoko ha ngaahi liliu lalahi pea fakafokifa. 'E toka lelei leva pea ha molemole 'a 'e tau fononga 'i he kaha'u.

'E fokotu'u atu leva 'e he Pule'anga ha ngaahi lao ke poupou'i 'a e tu'utu'uni 'a e Konisitutone ke fokotu'u 'a e Lakanga ma'olunga fakafonua koia ko e 'Eiki Kanisela pea ko hono ngaahi mafai ke malu'i  'a e Fakamaau'anga pea mo e kau Fakamaau pea mo tauhi foki 'a e tau'ataina mo ta'e filifili manako 'o e Fakamaau'anga.

'E fakamafai 'e he Lao poupou ke fakanofo 'e he Tu'i, 'i hono fale'i 'e he Palemia, ha ‘Eiki Kanisela pea mo ha 'Ateni Seniale Fakataimi. Te na fakakakato leva 'e kinaua 'a e Paneli Fakanofo pea mo e Valoki'i Fakafakamaau  'aia 'oku tanaki atu ki ai 'a e Hou'eiki 'o e Komiti Fakalao 'o e Fakataha Tokoni pea mo e ‘Eiki Fakamaau Lahi. Ka hili ia, 'e fakanofo leva 'e he Paneli, 'i he 'ene 'uluaki fakataha 'a e ‘Eiki Kanisela pea mo e ‘Ateni Seniale tu'uma'u ke tau muimui ki he fono 'a e Konisitutone.

Na'e 'ikai ke 'i ai ha lao ke fakamafai'i ai hono fakanofo ha ‘Eiki Kanisela pe ‘Ateni Seniale Fakataimi pea ko e 'uhinga ia 'a hono fakahu mai 'a e lao koia.

Neongo ne fakahoko 'a e ngaahi liliu fakapolitikale 'i he kuohili, ko e me'a si'i pe ia 'o kapau 'e fakatata ki he ngaahi liliu koia 'oku teuaki ke fakahoko ki he ‘etau mo'ui faka'ikonomika pea mo e anga 'o 'etau mo'ui fakafonua..ke tau liliu mei he fonua masiva ne tomui 'i he ngaahi faingamalie 'o e senituli 20, ke tau hoko, 'aki 'a e tokoni mei he finangalo 'o e 'Otua, ko ha fonua mahu 'o e senituli 21.

Ko e tefito'i 'uhinga leva ne fakamu'omu'a ai 'a 'etau liliu fakapolitikale, na'e makatu'unga 'i he falala mo'oni ki he Fale Alea 'oku ne fakafofonga'i 'a ho tau kakai kotoa ke nau kaungā tokoni mai ki he Pule'anga 'aki 'a hono 'omai 'e he kau Fakafofonga ki he Fale 'a e le'o 'o e kakai koia 'oku nau poupou ki he ngaahi liliu. 'I he taimi tatau ai pe, te tau falala ki he ‘e tau ngaahi Siasi ke nau tokanga'i 'a e mo'ui fakalaumalie 'a e fonua, pea ki he Fakamaau'anga ke nau tauhi 'a e totonu fakalao 'a e ma'olunga pea mo e ma'ulalo.

Ko e ngaahi kavenga eni 'oku hilifaki ki he Pule'anga 'i he 'ene feinga ke taki 'a e 'ikonomi neongo 'a e ma'olunga 'a e totongi lolo pea mo e fa'a fehangahangai 'a e loto 'o e Pule'anga pea mo e sipinga ne fakalele 'aki 'a hono ngaahi va'a fakakomesiale.  'E liliu leva 'e he Pule'anga 'a e fua folau koia pea 'oku 'amanaki ke fakataha'i eni pea mo e ngaahi liliu 'a e ngaahi poupou ki he ‘etau mo'ui fakakomesiale, ngoue pea mo e toutai ke lava 'o tupu 'a e ‘Ikonomi 'aki ha 2% kamata mei he 2013.

'Oku ou fakamalo foki ki he ngaahi Pule'anga 'o Siapani, Lipupilika 'o Siaina, ‘Aositelelia mo Nu'usila  kae 'uma'a 'a e Pangike 'a Mamani, Pangike Fakalakalaka 'o ‘Esia pea mo e 'Iunioni 'o ‘Iulope koe'uhi ko 'enau tokoni mahu'inga koia ne fai ma'ae fonua 'i he ta'u kuohili atu.

'Oku ou 'ofa atu kiate kimoutolu hono kotoa.

GEORGE R

...Vakai ki he ngaahi 'Imisi taa 'o e 'Aho Huufi

ENDS

Issued by the: Office of the Lord Chamberlain, Palace Office, Nuku'alofa, 2011.


Last Updated ( Tuesday, 21 June 2011 21:51 )
 
Page 226 of 232

Who's Online

We have 717 guests online

PUBLIC ENTERPRISES